Bousema van speeltuin naar zalencentrum
In een klein huisje op de punt van (tegenwoordig) Zutphenseweg en Tusseler in Lochem woonden vanaf 1898 Cornelis Jacobus Boot en Dina van Bonzel. Cornelis was controleur bij de GOSM en stond ook te boek als pensionhouder. Blijkbaar hadden zij in het kleine huisje nog plaats voor pensiongasten.
In 1920 begon Marinus Biljardt in datzelfde huisje een café. Daarvoor werden de beide voorkamers samengevoegd tot ‘verlof’. Als ‘verlofhouder’ mocht Marinus sterke drank gaan schenken.
Marinus Biljardt stamde uit een uitgebreide Lochemse familie uit de ‘Biljardthuisjes’ of de ‘Kolonie’ op de hoek van de Koedijk en de Larenseweg. Toen hij dit avontuur begon was hij net voor de tweede keer getrouwd en wel met Jenneke Lamberts uit Gorssel. Uit een eerder huwelijk had hij twee zoons en ook Jenneke bracht een zoon mee. Toch was er nog steeds ook ruimte voor pensiongasten, getuige het onderschrift onder een prentbriefkaart.
Er hebben dan al heel wat verbouwingen en aanpassingen plaatsgevonden. In 1924 is het pension aan de kant van de Zutphenseweg uitgebouwd en kregen beide haakse bouwdelen een zadeldak. In 1927 is er voor de cafézaal een serre aangebouwd die later nog vergroot zou worden.
In 1932 vroegen de Biljardts vergunning aan voor een glijbaan op het achterterrein.
Dat was onderdeel van de speeltuin waarmee het etablissement tot ver in de twintigste eeuw beroemd zou worden. Schoolreisjes en kinderfeestjes van ver uit de omtrek zouden eindigen in de draaimolen en op de schommels of de glijbaan van ‘De Paaschberg’ in Lochem.
Met hele busladingen, zoals blijkt uit een prentbriefkaart uit 1935.
Of op de fiets vanuit Harfsen, zoals blijkt uit een krantenbericht uit 1941.
De Biljardts hadden geen opvolger uit eigen kring; hun zonen kozen alle drie voor een ander beroep. Dus verkochten zij op 1 april 1946 de hele bedoening aan Pieter Bousema. Die was op dat moment al in de vijftig, fabrieksarbeider geweest in Leek (Gr) en getrouwd met Lammerdina Johanna Wissink uit Lochem. Mogelijk was dat laatste de reden om iets in Lochem te beginnen.
De eerste jaren veranderden De Bousema’s zo min mogelijk aan de succesvolle formule. Ook de naam van het café bleef hetzelfde, maar in nieuwe spelling. Maar al in de jaren 50 werd in de wandeling ook steeds vaker de naam Bousema gebruikt.
Op 1 april 2026 werd ‘Bousema’ tachtig jaar gerund door nakomelingen van Pieter en Dina. Dochter Reindina Hendrika die vanuit Leek was meegekomen, trouwde in 1947 met kelner Jacobus van Duuren. Zij werden meteen bij de zaak betrokken en namen allengs het bedrijf over. En zo ging het ook met hun dochter Dini van Duuren en haar man Hans Karssenbarg en vervolgens hun zoon Peter Karssenbarg en diens vrouw Renate Hoorneman.
Sinds de jaren van ‘Speeltuin de Paasberg’ is er veel veranderd. Omstreeks 1970 vond een kentering plaats in de vrijetijdsbesteding en het toerisme. In Lochem moest het ene na het andere hotel de deuren sluiten. En een uitstapje naar de speeltuin had zijn aantrekkelijkheid verloren. Het succes van het liedje ‘Naar de speeltuin’ van Heleentje van Capellen was nog uit 1951, dus lang geleden.
Halverwege de zeventiger jaren werd de speeltuin definitief opgedoekt en kwam er een zalencentrum voor in de plaats. Een bijzonderheid is de kelder onder de grote zaal, inclusief bowlingbanen. En nog steeds is, met enige goede wil, het oorspronkelijke pension te herkennen.
Bronnen: alle informatie is afkomstig van Internet, in het bijzonder uit de Beeldcollectie van het Historisch Genootschap en het Regionaal Archief Zutphen, wiewaswie, Delpher, Streetview, digitale Stentor en Berkelbode.
