Hotel Restaurant De Valk.
In de Zutphensche Courant van september 1857 lezen we:
“De voor weinige jaren nieuw gebouwde Herberg “De Geldersche Bloem”,
even buiten de Walderpoort aan de Steenstraat,
bestaande uit goed woonhuis, schuur en ruimen tuin,
groot 17 roeden, 70 ellen te aanvaarden op 1 november a.s.
Te verkoopen op Vrijdag 11 September 1857. Notaris J.L.J. Marin
ten huize van herbergier J.H.C. Postel te Lochem.”
(De Steenstraat werd na 1885, na de opening van de tramdienst Deventer-Borculo, Tramstraat. Herbergier Postel woonde in de Walderstraat hoek Blauwe Torenstraat; hij had daar een logement, “het Zwijnshoofd” genaamd, alsmede een kantoor van de vervoersdienst Van Gend en Loos.)
Zes jaar eerder was Jacob van den Hurk met Herberg “De Geldersche Bloem” begonnen. Op een stuk grond dat hij kocht van Joost Bernhard Sölner, notaris, grootgrondbezitter, enige tijd burgemeester van Laren en wonend in een groot pand in de Lochemse binnenstad.
Van der Hurk was geboren in Tiel, in Amsterdam getrouwd met de Zwitserse Marie Elisabeth Veibel (in het Lochemse bevolkingsregister geschreven als Wijbel en later in Tiel als Wijber) en in 1849 naar Lochem gekomen. Hij was toen 48 jaar. Hij zou zijn herberg pas in 1860 daadwerkelijk verkopen, terugkeren naar Tiel en daar in 1862 overlijden. De naam “Geldersche Bloem” komen we nadien niet meer tegen.
Opvolger in 1860 was Hendrik Veldpape uit Diepenveen die in 1862 trouwde met Hendrika Dijkman uit Laren. Het echtpaar kreeg drie dochters van wie er twee jong stierven. Toen Hendrik in 1894 overleed stond hij te boek als ‘arbeider’ en niet meer als ‘tapper’. Hij had dan ook het etablissement in 1878 overgedaan aan Jan Antonie Veldmaat uit Zutphen. Waarschijnlijk alleen als belegging, want al in 1881 werd alles weer anders. In dat jaar was de Lochemse Rieka Dieperink getrouwd met Albert Endrik Timmerman en nam zij, met hulp van haar moeder Jantje Haverkamp als mede-eigenares, het huis, de schuur en de stallen over van Veldmaat.
Bijna tien jaar was het echtpaar Timmerman-Dieperink eigenaar en uitbater van wat in die periode hotel de Valk ging heten. In 1885 werd de stoomtram Deventer-Borculo aangelegd en kwam Station Lochem voor de deur.
In 1886 werd er weer een stuk aangebouwd zodat koffiehuis en logement zich geleidelijk verder uitbreidden. In 1887 komen we eigenlijk voor het eerst de naam “De Valk” tegen. In een advertentie in de Lochemsche Courant wordt namelijk te koop aangeboden een koepel in de tuin van het hotel. In het logement werd onderdak geboden aan tijdelijk in Lochem verblijvende ambtenaren, apothekersassistenten en onderwijzers. Ook klerken van de tramdienst vonden er onderdak en verzorging.
Albert Endrik Timmerman overleed op 19-10-1890, slechts 31 jaar oud. Het jaar erop hertrouwde Rieka met Jan Albert Mann uit Holten. Op 14 april 1892 kwamen logement en koffiehuis op zijn naam te staan. De twee hebben elkaar waarschijnlijk leren kennen doordat ze naaste buren waren. Mann was namelijk werkzaam als haltechef van de stoomtramdienst en zijn kantoortje lag direct naast het logement van Riek
a. Die functie vervulde hij nog tot 27-8-1900. Het koffiehuis annex logement raakte in Lochem en omgeving steeds meer bekend. In de loop der jaren werd het horecabedrijf uitgebreid, zowel in- als extern.
Zeker een kwart eeuw zwaaiden Rieka en Jan Albert de scepter over het hotel. En zo rond hun 65e was het hun wel genoeg en zochten ze een opvolger. Van de kinderen uit Rieka’s eerste huwelijk had alleen Jan Albert Timmerman daarvoor belangstelling. Op 23 september 1918 nam hij de bedoening over, hij was toen 32 jaar. In de volksmond werd hij steeds Jan Mann genoemd. Toen hij in 1918 met zijn bedrijf begon, maar ook wel daarvoor als assistent van de oudjes, wist hij door zijn spontane en gezellige manier van optreden al gauw mensen aan zich te binden, zoals het personeel van slachterij Schekman die er tegenover lag. Het gevolg hiervan was dat na afloop van de fabrieksarbeid menige borrel bij Jan genuttigd werd. Moest men bij Schekman overwerken dan werd het personeel door de directie voor de moeite niet zelden getrakteerd op een borrel van “Jan Mann”. Hij was een sociaal bewogen mens die veel Lochemers financieel voorthielp, ook toen hij zijn bedrijf had verkocht. Hypotheken voor een eigen huisje en andere leningen werden vaak door hem spontaan verleend. Kennelijk ging het hem financieel voor de wind. Daardoor kon hij het zich ook veroorloven om al in 1924 het rustiger aan te gaan doen. Bovenaan de Bosweg, bij de watertoren, liet hij zich huize ‘Rieka’ bouwen naar ontwerp van Gerrit Jan Postel. Het huis kwam in 1925 klaar kwam en ging in 1979 door brand verloren.
Jan Albert Timmerman had het horecabedrijf op 18 november 1924 verkocht aan Hendrik Jan Stegeman. Die paste het bedrijf aan volgens de eisen van de tijd en maakte veel reclame voor zijn zaak. Een advertentie in een huis-aan-huis folder biedt aan: “Hotel de Valk, Tramstraat 8, op alle kamers warm en koud water alsmede badkamer, pensionprijs f. 3.– tot f. 3,50 per dag.”
Veel vergaderingen en bruiloften werden er gehouden en het restaurant werd een begrip in de verre omgeving. In augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting, werd de zaak overgedaan aan schoonzoon G. Kuiper en later -na diens overlijden in 1986 – aan kleinzoon Dick Kuiper.
Opvallend feitje: op de gevel van het hotel werd reclame gemaakt voor ‘Mispelblom’ citroenjenever. Zou een willekeurige bezoeker de verbinding hebben gelegd met de oorspronkelijke naam van het etablissement?
In de vooroorlogse jaren was hotel de Valk regelmatig de locatie waar aanbestedingen werden gehouden en openbare verkopingen onder leiding van notaris Everwijn. Na de oorlog hielden Plattelandsvrouwen, de Lochemse Speeltuincentrale en andere verenigingen er hun vergaderingen en hielden zangkoren en toneelverenigingen er hun repetities.
Hotel de Valk haalde het nieuwe millennium niet meer. In 2001 verrees op Tramstraat 6/8 een compleet nieuw appartementencomplex, dat echter nog wel de naam ‘de Valk’ op de gevel heeft staan.
Dit is een bewerking van een artikel door J. Klein Egelink in Belvedère 1996-2
